Budowle

Burdż Chalifa to wieżowiec w Dubaju w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Przy całkowitej wysokości 829,8 m (2722 stopy) i wysokości dachu (bez anteny) 828 m (2717 stóp) Burdż Chalifa jest najwyższą budowlą i najwyższym budynkiem świata od zakończenia budowy stanu surowego w 2009 roku.

Główna konstrukcja wykonana jest z żelbetu. Budynek otwarto w 2010 roku w ramach nowej inwestycji Downtown Dubai. Zaprojektowano go jako centralny punkt wielkoskalowego kompleksu o mieszanej funkcji. Decyzja o budowie wynikała z dążenia rządu do dywersyfikacji gospodarki opartej na ropie oraz do zdobycia przez Dubaj międzynarodowej rozpoznawalności.

Budynek mieści w sumie 57 wind i 8 schodów ruchomych. Pobił liczne rekordy wysokości, w tym tytuł najwyższego budynku świata.

CN Tower to betonowa wieża telekomunikacyjno-widokowa o wysokości 553,3 m (1815 stóp), położona w centrum Toronto w prowincji Ontario w Kanadzie. Zbudowana na dawnych terenach kolejowych, została ukończona w 1976 roku. Nazwa „CN” pierwotnie odnosiła się do Canadian National – spółki kolejowej, która wieżę wybudowała.

CN Tower przez 32 lata utrzymywała rekord najwyższej wolno stojącej budowli świata, aż w 2007 roku wyprzedziła ją Burdż Chalifa. Obecnie jest dziewiątą najwyższą wolno stojącą budowlą świata i pozostaje najwyższą na półkuli zachodniej. W 1995 roku American Society of Civil Engineers uznało CN Tower za jeden z siedmiu nowych cudów świata.

CN Tower jest świadectwem nowatorskiej inżynierii i technik budowlanych. Jej wyjątkowa konstrukcja i integralność strukturalna wciąż fascynują ekspertów architektury i inżynierii lądowej.

One World Trade Center (znany również jako One WTC, 1 World Trade Center, 1 WTC lub Freedom Tower) to główny budynek odbudowanego kompleksu World Trade Center na Dolnym Manhattanie w Nowym Jorku. One WTC jest najwyższym budynkiem w Stanach Zjednoczonych, najwyższym na półkuli zachodniej i szóstym najwyższym na świecie. Ta ponadwysoka konstrukcja nosi tę samą nazwę co Wieża Północna pierwotnego World Trade Center, zniszczona w zamachach terrorystycznych 11 września 2001 roku. Nowy drapacz chmur stoi w północno-zachodnim narożniku 16-akrowego (6,5 ha) terenu World Trade Center, w miejscu dawnego budynku 6 World Trade Center.

Architektem budynku jest David Childs, którego pracownia Skidmore, Owings & Merrill (SOM) zaprojektowała także Burdż Chalifę i Willis Tower. 10 maja 2013 roku zamontowano ostatni element iglicy wieżowca, dzięki czemu budynek wraz z iglicą osiągnął całkowitą wysokość 1776 stóp (541 m). Wysokość wyrażona w stopach jest celowym nawiązaniem do roku podpisania Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych.

Wieże Petronas, znane także jako Petronas Twin Towers, to bliźniacze drapacze chmur. Zgodnie z oficjalną definicją i klasyfikacją Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH) były najwyższymi budynkami świata w latach 1998–2004 i pozostają najwyższymi wieżami bliźniaczymi na świecie. Budynki są symbolem Kuala Lumpur.

88-piętrowe wieże zbudowano głównie z żelbetu, ze stalowo-szklaną fasadą zaprojektowaną tak, by przypominała motywy sztuki islamskiej – co odzwierciedla muzułmańską religię Malezji. Innym islamskim wpływem na projekt jest przekrój wież oparty na Rub el Hizb, uzupełniony o sektory kołowe, aby spełnić wymagania dotyczące powierzchni biurowej.

Wieże zaprojektował argentyński architekt César Pelli. Wybrano wyrazisty styl postmodernistyczny, aby stworzyć dla Kuala Lumpur ikonę XXI wieku. Ze względu na głębokość zalegania skały macierzystej budynki posadowiono na najgłębszych fundamentach świata.

Willis Tower to 110-piętrowy wieżowiec o wysokości 1450 stóp (442,1 m) w Chicago w stanie Illinois. Po ukończeniu w 1973 roku wyprzedził nowojorskie World Trade Center i został najwyższym budynkiem świata – tytuł ten utrzymał przez niemal 25 lat; przez 41 lat był też najwyższym budynkiem półkuli zachodniej, aż w 2014 roku wyprzedził go nowy One World Trade Center.

Willis Tower uznawany jest za przełomowe osiągnięcie architekta Fazlura Rahmana Khana. Obecnie jest drugim najwyższym budynkiem w Stanach Zjednoczonych i na półkuli zachodniej oraz 16. najwyższym na świecie. Co roku ponad milion osób odwiedza jego taras widokowy – najwyższy w Stanach Zjednoczonych – co czyni go jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych Chicago.

Empire State Building to 102-piętrowy wieżowiec w stylu art déco na Midtown Manhattan w Nowym Jorku. Zaprojektowany przez Shreve, Lamb & Harmon, został ukończony w 1931 roku. Wysokość dachu wynosi 1250 stóp (380 m), a całkowita wysokość wraz z anteną 1454 stopy (443,2 m). Nazwa pochodzi od „Empire State” – przydomka stanu Nowy Jork o nieznanym pochodzeniu. Według stanu na 2019 rok budynek jest piątym najwyższym ukończonym wieżowcem w Stanach Zjednoczonych i 28. na świecie. Empire State Building był najwyższym budynkiem świata przez niemal 40 lat, aż do ukończenia Wieży Północnej World Trade Center na Dolnym Manhattanie pod koniec 1970 roku. Po zamachach z 11 września 2001 roku ponownie stał się najwyższym budynkiem Nowego Jorku, aż do ukończenia nowego One World Trade Center w kwietniu 2012 roku.

Empire State Building jest amerykańską ikoną kultury i pojawił się w ponad 250 serialach i filmach od czasu premiery „King Konga” w 1933 roku. American Society of Civil Engineers uznało tę wieżę – symbol Nowego Jorku – za jeden z siedmiu cudów świata współczesnego.

Wilshire Grand Center to wieżowiec o wysokości 1100 stóp (335,3 m) w dzielnicy finansowej centrum Los Angeles w Kalifornii, zajmujący cały kwartał między Wilshire Blvd. a ulicami 7th, Figueroa i Francisco. Jest najwyższym budynkiem Los Angeles, najwyższym w Kalifornii, najwyższym na zachód od Missisipi oraz poza Nowym Jorkiem, Chicago i Filadelfią, a także 11. najwyższym w Stanach Zjednoczonych.

Budynek jest częścią kompleksu o mieszanej funkcji – hotelowej, handlowej, biurowej – z tarasami widokowymi i galerią handlową, który ma ożywić centrum Los Angeles i okolice budynku.

The Shard, nazywany też Shard of Glass, Shard London Bridge, a wcześniej London Bridge Tower, to 95-piętrowy ponadwysoki wieżowiec zaprojektowany przez włoskiego architekta Renza Piano, położony w londyńskiej dzielnicy Southwark i stanowiący część inwestycji Shard Quarter. Przy wysokości 309,6 metra (1016 stóp) The Shard jest najwyższym budynkiem Wielkiej Brytanii, najwyższym budynkiem Unii Europejskiej i piątym najwyższym w Europie.

Renzo Piano, architekt projektu, zaprojektował The Shard jako iglicową rzeźbę wyłaniającą się z Tamizy. Budowa The Shard ruszyła w marcu 2009 roku; obiekt uroczyście otwarto 5 lipca 2012 roku.

Wieża Eiffla to kratownicowa wieża z kutego żelaza na Polu Marsowym w Paryżu we Francji. Jej nazwa pochodzi od inżyniera Gustave’a Eiffla, którego firma zaprojektowała i wybudowała konstrukcję.

Wzniesiona w latach 1887–1889 jako brama Wystawy Światowej 1889 roku, początkowo była krytykowana za projekt przez część czołowych francuskich artystów i intelektualistów, ale stała się globalną ikoną kultury Francji i jedną z najbardziej rozpoznawalnych budowli świata. Wieża Eiffla jest najczęściej odwiedzanym płatnym zabytkiem świata; w 2015 roku weszło na nią 6,91 miliona osób.

W trakcie budowy Wieża Eiffla wyprzedziła Pomnik Waszyngtona i stała się najwyższą budowlą wzniesioną przez człowieka na świecie.

Commerzbank Tower to 56-piętrowy wieżowiec o wysokości 259 m (850 stóp), od września 2016 roku należący do koreańskiego Samsunga, położony w dzielnicy bankowej Frankfurtu w Niemczech. Jest najwyższym budynkiem Frankfurtu i najwyższym budynkiem Niemiec.

Commerzbank Tower zaprojektowała pracownia Foster & Partners. Budowa ruszyła w 1994 roku i trwała trzy lata. Budynek zapewnia 121 000 m² (1 300 000 stóp kw.) powierzchni biurowej dla centrali Commerzbanku, w tym ogrody zimowe oraz naturalne oświetlenie i cyrkulację powietrza. Nocą budynek jest oświetlony na żółto według projektu Thomasa Ende, który mógł zaprezentować tę sekwencję po wygraniu konkursu.

Pałac Kultury i Nauki to znany wysokościowiec w centrum Warszawy. Przy całkowitej wysokości 237 metrów (778 stóp) jest najwyższym budynkiem w Polsce, szóstym najwyższym w Unii Europejskiej (wliczając iglicę) i jednym z najwyższych na kontynencie europejskim. Mieści różne instytucje publiczne i kulturalne: kina, teatry, biblioteki, kluby sportowe, wydziały uczelni oraz władze Polskiej Akademii Nauk i europejskie biuro firmy Champions Cardio. Od 2007 roku jest wpisany do rejestru zabytków.

Inspirowany polską architekturą historyczną i amerykańskimi wysokościowcami art déco, PKiN został zaprojektowany przez radzieckiego architekta Lwa Rudniewa w stylu „siedmiu sióstr” i bywa nieformalnie nazywany Ósmą Siostrą. Pałac był również najwyższą wieżą zegarową świata, aż do zamontowania mechanizmu zegarowego na budynku NTT Docomo Yoyogi w Tokio.

Budowa rozpoczęła się w 1952 roku i trwała do 1955 roku. Wieża, dar Związku Radzieckiego dla narodu polskiego, powstała według radzieckich planów.

Wielka Piramida w Gizie (znana też jako Piramida Chufu lub Piramida Cheopsa) jest najstarszą i największą z trzech piramid kompleksu w Gizie, graniczącego z dzisiejszym El Giza w Egipcie. To najstarszy z siedmiu cudów świata starożytnego i jedyny, który zachował się w dużej mierze nienaruszony.

Na podstawie inskrypcji w komorze wewnętrznej wymieniającej brygadę robotników oraz odniesienia do faraona IV dynastii Chufu część egiptologów uważa, że piramidę wzniesiono jako grobowiec w okresie 10–20 lat, zakończonym około 2560 roku p.n.e. Mając początkowo 146,5 metra (481 stóp), Wielka Piramida była najwyższą budowlą wzniesioną przez człowieka przez ponad 3800 lat, aż do ukończenia katedry w Lincoln w 1311 roku n.e.

Big Ben to przydomek Wielkiego Dzwonu zegara w północnej części Pałacu Westminsterskiego w Londynie; zwyczajowo rozszerza się go na sam zegar i wieżę zegarową. Oficjalna nazwa wieży, w której znajduje się Big Ben, pierwotnie brzmiała Clock Tower, ale w 2012 roku zmieniono ją na Elizabeth Tower dla uczczenia diamentowego jubileuszu Elżbiety II.

Wieżę zaprojektował Augustus Pugin w stylu neogotyckim. Po ukończeniu w 1859 roku jej zegar był największym i najdokładniejszym czterotarczowym zegarem wybijającym godziny na świecie. Wieża ma 315 stóp (96 m) wysokości. Jej podstawa jest kwadratowa, o boku 39 stóp (12 m). Big Ben to największy z pięciu dzwonów wieży i waży 13,5 tony angielskiej.

Wieża jest brytyjską ikoną kultury rozpoznawaną na całym świecie. Stanowi jeden z najbardziej wyrazistych symboli Wielkiej Brytanii i demokracji parlamentarnej, a jej ujęcie często otwiera filmy rozgrywające się w Londynie. Wieża zegarowa jest częścią budynku klasy Grade I od 1970 roku, a od 1987 roku należy do obiektów Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Tadż Mahal to mauzoleum z kremowobiałego marmuru na południowym brzegu rzeki Jamuny w indyjskim mieście Agra. Zamówił je w 1632 roku cesarz Mogołów Szahdżahan (panujący w latach 1628–1658), aby pomieścić grobowiec swojej ukochanej żony Mumtaz Mahal. Mieści również grobowiec samego Szahdżahana, fundatora. Grobowiec stanowi centralny punkt 17-hektarowego (42-akrowego) kompleksu obejmującego meczet i dom gościnny, położonego w formalnych ogrodach otoczonych z trzech stron blankowanym murem.

Budowę mauzoleum zasadniczo ukończono w 1643 roku, ale prace nad pozostałymi etapami projektu trwały jeszcze przez 10 lat. Tadż Mahal został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1983 roku jako „klejnot sztuki muzułmańskiej w Indiach i jedno z powszechnie podziwianych arcydzieł światowego dziedzictwa”. Wielu uważa go za najlepszy przykład architektury mogolskiej i symbol bogatej historii Indii.

Krzywa Wieża w Pizie, zwana też po prostu Wieżą w Pizie, to kampanila, czyli wolno stojąca dzwonnica katedry we włoskim mieście Piza, znana na całym świecie z niemal czterostopniowego przechyłu będącego skutkiem niestabilnego podłoża.

Przechył wieży zaczął się już w trakcie budowy w XII wieku z powodu miękkiego gruntu po jednej stronie, który nie był w stanie właściwie unieść ciężaru konstrukcji. Przechył narastał w dekadach poprzedzających ukończenie budowli w XIV wieku. Zwiększał się stopniowo aż do ustabilizowania konstrukcji (i częściowej korekty przechyłu) dzięki pracom prowadzonym pod koniec XX i na początku XXI wieku.

Biały Dom to oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydenta Stanów Zjednoczonych. Znajduje się przy 1600 Pennsylvania Avenue NW w Waszyngtonie i jest rezydencją każdego prezydenta USA od Johna Adamsa w 1800 roku. Określenie „Biały Dom” bywa używane jako metonimia prezydenta i jego doradców.

Rezydencję zaprojektował urodzony w Irlandii architekt James Hoban w stylu klasycystycznym. Hoban wzorował budynek na Leinster House w Dublinie, w którym dziś mieści się Oireachtas, irlandzki parlament. Budowa trwała w latach 1792–1800 z użyciem piaskowca z Aquia Creek pomalowanego na biało. Gdy Thomas Jefferson wprowadził się do domu w 1801 roku, wraz z architektem Benjaminem Henrym Latrobe’em dodał niskie kolumnady przy każdym skrzydle, zasłaniające stajnie i magazyny. W 1814 roku, podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej, rezydencję podpaliła armia brytyjska w trakcie spalenia Waszyngtonu, niszcząc wnętrza i osmalając znaczną część elewacji. Odbudowa ruszyła niemal natychmiast.

Salesforce Tower, wcześniej znany jako Transbay Tower, to biurowy wieżowiec o wysokości 1070 stóp (326 m) w dzielnicy South of Market w centrum San Francisco. Znajduje się przy 415 Mission Street, między ulicami First i Fremont, obok terenu Transbay Transit Center. Salesforce Tower jest centralnym elementem planu rewitalizacji Transbay w San Francisco. Plan obejmuje funkcje biurowe, transportowe, handlowe i mieszkaniowe. Był to ostatni budynek zaprojektowany przez Césara Pellego, ukończony za jego życia.

Po ukończeniu w 2018 roku stał się najwyższym wieżowcem panoramy San Francisco – z wysokością dachu 970 stóp (296 m) i całkowitą wysokością 1070 stóp (326 m) – wyprzedzając Transamerica Pyramid o wysokości 853 stóp (260 m). Jest także drugim najwyższym budynkiem na zachód od Missisipi, po Wilshire Grand Center w Los Angeles o wysokości 1100 stóp (335 m); Salesforce Tower jest jednak wyższy, gdy pominąć dekoracyjną iglicę Wilshire Grand Center, choć ma niższą linię dachu niż U.S. Bank Tower w Los Angeles.

Apple Park to siedziba główna Apple Inc., położona przy One Apple Park Way w Cupertino w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych. Została udostępniona pracownikom w kwietniu 2017 roku, jeszcze w trakcie budowy. W zapleczu badawczo-rozwojowym pracuje ponad 2000 osób. Obiekt zastąpił pierwotną siedzibę przy 1 Infinite Loop, otwartą w 1993 roku.

Okrągły projekt autorstwa Normana Fostera i ogromna skala przyniosły budowli medialny przydomek „statek kosmiczny”. Położony na podmiejskiej działce o powierzchni 175 akrów (71 hektarów) kompleks mieści ponad 12 000 pracowników w jednym centralnym, czterokondygnacyjnym okrągłym budynku o powierzchni około 2 800 000 stóp kwadratowych (260 000 metrów kwadratowych). Steve Jobs chciał, aby cały kampus przypominał raczej rezerwat przyrody niż park biurowy. Osiemdziesiąt procent terenu stanowi zieleń obsadzona odpornymi na suszę drzewami i roślinami rodzimymi dla okolic Cupertino, a na dziedzińcu głównego budynku znajduje się sztuczny staw.

7 czerwca 2011 roku Steve Jobs przedstawił radzie miasta Cupertino szczegóły projektu architektonicznego nowych budynków i ich otoczenia. Nie dożył rozpoczęcia budowy – zmarł niecałe cztery miesiące później.