Góry

Mount Everest to najwyższa góra Ziemi mierzona nad poziomem morza, położona w Himalajach. Przez jej wierzchołek przebiega międzynarodowa granica między Nepalem a Chinami (Tybetański Region Autonomiczny). Obecna oficjalna wysokość 8848 m (29 029 stóp), uznawana przez Chiny i Nepal, została ustalona w indyjskim pomiarze z 1955 roku i potwierdzona chińskim pomiarem w 1975 roku.

W 1865 roku Everest otrzymał oficjalną angielską nazwę nadaną przez Royal Geographical Society na wniosek Andrew Waugha, brytyjskiego Generalnego Geodety Indii. Ponieważ w użyciu było kilka różnych nazw lokalnych, Waugh zdecydował się nazwać górę na cześć swojego poprzednika na stanowisku, sir George’a Everesta, mimo sprzeciwu samego Everesta.

Mount Everest przyciąga wielu wspinaczy, w tym bardzo doświadczonych alpinistów. Tenzing Norgay i Edmund Hillary dokonali pierwszego oficjalnego wejścia na Everest w 1953 roku, drogą południowo-wschodniej grani. Pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest dokonał 17 lutego 1980 roku zespół w składzie Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki. To udane zimowe wejście rozpoczęło nową dekadę himalaizmu zimowego, który stał się polską specjalnością. Po 1980 roku Polacy dokonali dziesięciu pierwszych wejść zimowych na ośmiotysięczniki, co przyniosło polskim wspinaczom miano „Lodowych Wojowników”.

K2, znany także jako Mount Godwin-Austen lub Czogori, o wysokości 8611 m n.p.m. (28 251 stóp), jest drugą najwyższą górą świata. Leży na granicy chińsko-pakistańskiej. K2 to najwyższy punkt Karakorum.

K2 nazywany jest Dziką Górą ze względu na skrajną trudność wejścia. Ma drugi najwyższy wskaźnik śmiertelności wśród ośmiotysięczników – około 300 udanych wejść i 77 ofiar śmiertelnych. Zdobycie szczytu K2 od strony chińskiej jest trudniejsze i bardziej niebezpieczne, dlatego zwykle wspina się na niego od strony pakistańskiej.

Szczyt został zdobyty po raz pierwszy przez włoskich wspinaczy Lina Lacedellego i Achille’a Compagnoniego podczas włoskiej wyprawy w Karakorum w 1954 roku, kierowanej przez Ardita Desia. K2 nigdy nie został zdobyty zimą.

Nanga Parbat, znana lokalnie jako Diamer, jest dziewiątą najwyższą górą świata o wysokości 8126 m n.p.m. (26 660 stóp). Położona w dystrykcie Diamer w pakistańskim regionie Gilgit-Baltistan, Nanga Parbat stanowi zachodni filar Himalajów. Nazwa Nanga Parbat pochodzi od sanskryckich słów nagna i parvata, które razem oznaczają „Nagą Górę”. Lokalnie góra znana jest pod tybetańską nazwą Diamer lub Deo Mir, co oznacza „ogromną górę”. Ten potężny, dramatyczny szczyt wznoszący się wysoko ponad okoliczny teren jest również notorycznie trudny do zdobycia. Liczne wypadki śmiertelne w pierwszej połowie i w połowie XX wieku przyniosły mu przydomek „Góry Zabójczyni”.

Nanga Parbat została zdobyta po raz pierwszy Ścianą Rakhiot (Grań Wschodnia) 3 lipca 1953 roku przez austriackiego wspinacza Hermanna Buhla, członka niemiecko-austriackiego zespołu. Pierwszego zimowego wejścia na Nanga Parbat dokonał 26 lutego 2016 roku zespół w składzie Ali Sadpara, Alex Txikon i Simone Moro.

Nanga Parbat, „Naga Góra”, jest świadectwem surowej potęgi natury i niezłomnego ducha człowieka. Ten kolosalny szczyt, dziewiąty najwyższy na świecie, oferuje miłośnikom alpinizmu znacznie więcej niż tylko zapierającą dech wysokość.

Aconcagua jest najwyższą górą poza Azją, najwyższą zarówno na półkuli południowej, jak i zachodniej, o wysokości szczytu 6960,8 m (22 837 stóp). Leży w Kordylierze Głównej Andów, w prowincji Mendoza w Argentynie, 112 km (70 mil) na północny zachód od jej stolicy. Góra i jej otoczenie wchodzą w skład Prowincjonalnego Parku Aconcagua.

Pierwsze odnotowane wejście miało miejsce w 1897 roku podczas europejskiej wyprawy kierowanej przez brytyjskiego alpinistę Edwarda FitzGeralda. Samemu FitzGeraldowi nie udało się zdobyć szczytu w ośmiu próbach między grudniem 1896 a lutym 1897 roku, ale szwajcarski przewodnik wyprawy, Matthias Zurbriggen, stanął na szczycie 14 stycznia.

Aconcagua, „Kamienny Strażnik”, jest świadectwem sił tektonicznych Ziemi. W przeciwieństwie do wielu andyjskich sąsiadów ten kolosalny szczyt nie jest wulkanem. Zbudowany jest głównie ze skał wulkanicznych wypiętrzonych przez subdukcję płyty Nazca pod płytę południowoamerykańską. Ta wyjątkowa historia geologiczna stworzyła górę, która stawia wspinaczom wyzwanie zróżnicowanym terenem i nieprzewidywalną pogodą.

Denali (znana także jako Mount McKinley – dawna oficjalna nazwa) jest najwyższym szczytem Ameryki Północnej o wysokości 20 310 stóp (6190 m) n.p.m. Przy wybitności 20 156 stóp (6144 m) i izolacji 4629 mil (7450 km) Denali jest trzecim najbardziej wybitnym i trzecim najbardziej izolowanym szczytem na Ziemi, po Mount Evereście i Aconcagui. Położona w Górach Alaska w głębi amerykańskiego stanu Alaska, Denali stanowi centralny punkt Parku Narodowego i Rezerwatu Denali.

Lud Koyukon zamieszkujący okolice góry od stuleci nazywał szczyt „Denali”. W 1896 roku poszukiwacz złota nazwał ją „Mount McKinley” na poparcie ówczesnego kandydata na prezydenta Williama McKinleya; nazwa ta była oficjalnie uznawana przez rząd federalny Stanów Zjednoczonych od 1917 do 2015 roku. W sierpniu 2015 roku, idąc za decyzją stanu Alaska z 1975 roku, Departament Spraw Wewnętrznych USA ogłosił zmianę oficjalnej nazwy góry na Denali.

Pierwszego potwierdzonego wejścia na szczyt Denali dokonali 7 czerwca 1913 roku wspinacze Hudson Stuck, Harry Karstens, Walter Harper i Robert Tatum, którzy weszli przez Szczyt Południowy.

Kilimandżaro, z trzema stożkami wulkanicznymi – „Kibo”, „Mawenzi” i „Shira” – jest uśpionym wulkanem w Tanzanii. To najwyższa góra Afryki: jej szczyt wznosi się około 4900 m (16 100 stóp) ponad podstawę i 5895 m (19 341 stóp) n.p.m. Pierwszymi znanymi zdobywcami szczytu byli Hans Meyer i Ludwig Purtscheller w 1889 roku. Góra jest częścią Parku Narodowego Kilimandżaro i stanowi ważny cel wspinaczkowy.

Choć wejście nie jest technicznie tak wymagające jak w Himalajach czy Andach, duża wysokość, niska temperatura i okresowo silne wiatry potrafią uczynić z Kilimandżaro trudny trekking. Wymagana jest aklimatyzacja, a nawet doświadczeni i wysportowani wędrowcy mogą odczuwać objawy choroby wysokościowej.

Kilimandżaro, najwyższy szczyt Afryki, to skarbnica fascynujących cech geologicznych i ekologicznych. Wznosząc się na 5895 m (19 341 stóp) n.p.m., ten uśpiony wulkan oferuje znacznie więcej niż tylko wymagające wejście dla alpinistów.

Elbrus to uśpiony wulkan w Kaukazie w południowej Rosji, blisko granicy z Gruzją. Bywa uznawany za najwyższą górę Europy – mimo że Kaukaz leży na styku Europy i Azji – i jest dziesiątym najbardziej wybitnym szczytem świata.

Elbrus ma dwa wierzchołki, oba będące uśpionymi kopułami wulkanicznymi. Wyższy, zachodni, ma 5642 m (18 510 stóp); wschodni 5621 m (18 442 stopy). Na wierzchołek wschodni jako pierwszy wszedł 10 lipca 1829 roku (kalendarz juliański) Chilar Chaczirow, a na zachodni w 1874 roku brytyjska wyprawa kierowana przez F. Crauforda Grove’a, w składzie z Frederickiem Gardnerem, Horace’em Walkerem i szwajcarskim przewodnikiem Peterem Knublem z St. Niklaus.

Elbrus, śpiący kolos Kaukazu, oferuje znacznie więcej niż zapierające dech widoki. Ten uśpiony wulkan skrywa tajemnice, które zafascynują każdego miłośnika gór. Przyjrzyjmy się kilku fascynującym aspektom tego majestatycznego szczytu.

Mont Blanc, co oznacza „Biała Góra”, jest najwyższą górą Alp i najwyższą w Europie na zachód od kaukaskich szczytów Rosji i Gruzji. Wznosi się na 4808 m (15 774 stopy) n.p.m. i zajmuje 11. miejsce na świecie pod względem wybitności. Góra leży w paśmie Alp Grajskich, między regionami Dolina Aosty we Włoszech oraz Sabaudia i Górna Sabaudia we Francji. Pierwsze odnotowane wejście na Mont Blanc (wówczas ani we Włoszech, ani we Francji) miało miejsce 8 sierpnia 1786 roku i dokonali go Jacques Balmat oraz lekarz Michel Paccard.

Obecnie na szczyt wchodzi średnio 20 000 turystów-alpinistów rocznie. Dla osoby dobrze wytrenowanej i zaaklimatyzowanej do wysokości można je uznać za technicznie łatwe, choć wyczerpujące. Masyw Mont Blanc jest popularny wśród miłośników aktywności na świeżym powietrzu: wędrówek, wspinaczki, biegów górskich oraz sportów zimowych, takich jak narciarstwo i snowboard.

Mont Blanc, klejnot w koronie Alp, jest świadectwem surowej potęgi i piękna natury. Jego majestatyczna obecność fascynuje alpinistów i miłośników przyrody od stuleci, przynosząc mu przydomek „Dachu Europy”.

Góra Kościuszki jest najwyższą górą kontynentalnej Australii – 2228 m (7310 stóp) n.p.m. Położona 240 mil (390 km) na południowy zachód od Sydney, znajduje się w Parku Narodowym Kościuszki.

Górę nazwał polski odkrywca Paweł Edmund Strzelecki w 1840 roku na cześć bojownika o wolność, generała Tadeusza Kościuszki, ze względu na dostrzeżone podobieństwo do Kopca Kościuszki w Krakowie.

Góra Kościuszki, dach Australii, oferuje znacznie więcej niż tylko możliwość odhaczenia kolejnego szczytu. Ta prastara góra, część Wielkich Gór Wododziałowych, ma fascynującą historię geologiczną sięgającą ponad 400 milionów lat. Uformowany w okresie ordowiku obszar był niegdyś zalany rozległym oceanem, a osady morskie stopniowo się gromadziły i ostatecznie sfałdowały, tworząc fundament dzisiejszego krajobrazu.

Uluru, znane także jako Ayers Rock, to wielka formacja skalna z piaskowca w południowej części Terytorium Północnego w środkowej Australii. Uluru jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych naturalnych symboli Australii. Leży 335 km (208 mil) na południowy zachód od najbliższego większego miasta, Alice Springs.

Uluru jest świętym miejscem dla Pitjantjatjara Anangu, rdzennych mieszkańców tego obszaru. Okolice formacji obfitują w źródła, wodopoje, jaskinie skalne i prastare malowidła. Uluru wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Uluru jest świadectwem historii geologicznej Ziemi, fascynującym zarówno naukowców, jak i miłośników przyrody. Ten monolityczny ostaniec, zbudowany głównie z arkozowego piaskowca, liczy około 550 milionów lat. W przeciwieństwie do typowej góry Uluru jest odsłoniętym wierzchołkiem znacznie większej formacji skalnej sięgającej kilka kilometrów pod powierzchnię – niczym góra lodowa w oceanie.