Mount Everest

MOUNT EVEREST – FASCYNUJĄCE FAKTY DLA MIŁOŚNIKÓW GÓR

Mount Everest to najwyższa góra Ziemi mierzona nad poziomem morza, położona w Himalajach. Przez jej wierzchołek przebiega międzynarodowa granica między Nepalem a Chinami (Tybetański Region Autonomiczny). Obecna oficjalna wysokość 8848 m (29 029 stóp), uznawana przez Chiny i Nepal, została ustalona w indyjskim pomiarze z 1955 roku i potwierdzona chińskim pomiarem w 1975 roku.

W 1865 roku Everest otrzymał oficjalną angielską nazwę nadaną przez Royal Geographical Society na wniosek Andrew Waugha, brytyjskiego Generalnego Geodety Indii. Ponieważ w użyciu było kilka różnych nazw lokalnych, Waugh zdecydował się nazwać górę na cześć swojego poprzednika na stanowisku, sir George’a Everesta, mimo sprzeciwu samego Everesta.

Mount Everest przyciąga wielu wspinaczy, w tym bardzo doświadczonych alpinistów. Tenzing Norgay i Edmund Hillary dokonali pierwszego oficjalnego wejścia na Everest w 1953 roku, drogą południowo-wschodniej grani. Pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest dokonał 17 lutego 1980 roku zespół w składzie Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki. To udane zimowe wejście rozpoczęło nową dekadę himalaizmu zimowego, który stał się polską specjalnością. Po 1980 roku Polacy dokonali dziesięciu pierwszych wejść zimowych na ośmiotysięczniki, co przyniosło polskim wspinaczom miano „Lodowych Wojowników”.

CIEKAWOSTKI GEOLOGICZNE

Mount Everest, znany też jako Czomolungma lub Sagarmatha, jest nie tylko najwyższym szczytem świata, ale i geologicznym cudem. Wierzchołek góry zbudowany jest ze skał osadowych, które niegdyś leżały na dnie oceanu. To świadectwo potężnych sił tektonicznych, które wyniosły dno morskie na wysokość ponad 8 kilometrów.

EKSTREMALNE WARUNKI KLIMATYCZNE

Na szczycie Everestu panują jedne z najbardziej ekstremalnych warunków pogodowych na Ziemi. Temperatury potrafią spaść do -60°C (-76°F), a prędkość wiatru przekracza czasem 200 km/h (124 mph). Mimo tych surowych warunków w 2020 roku na wysokości 8000 metrów (26 246 stóp) zaobserwowano motyla — dowód niezwykłej zdolności organizmów do adaptacji w skrajnych środowiskach.

TAJEMNICE STREFY ŚMIERCI

Powyżej 8000 metrów (26 246 stóp) rozciąga się osławiona „strefa śmierci", gdzie ciśnienie tlenu jest tak niskie, że ludzki organizm zaczyna się wyniszczać. Wspinacze mogą spędzić w tej strefie maksymalnie 48 godzin bez dodatkowego tlenu. Mimo to w 1978 roku Reinhold Messner i Peter Habeler dokonali pierwszego wejścia na szczyt bez użycia butli tlenowych.

HIMALAIZM ZIMOWY – POLSKA SPECJALNOŚĆ

Polscy himalaiści zapisali się w historii jako pionierzy zimowej wspinaczki na ośmiotysięczniki. Po pierwszym zimowym wejściu na Mount Everest w 1980 roku Polacy zdobyli zimą dziewięć kolejnych szczytów powyżej 8000 metrów. Ta niezwykła seria osiągnięć przyniosła im przydomek „Lodowych Wojowników".

EVEREST JAKO EKOSYSTEM

Wbrew powszechnemu przekonaniu Everest nie jest martwą skałą. Na jego zboczach żyje wiele gatunków roślin i zwierząt przystosowanych do ekstremalnych warunków. Najwyżej żyjącym stałym mieszkańcem jest pająk z rodzaju Salticus, spotykany na wysokości 6700 metrów (21 982 stóp).

WPŁYW ZMIAN KLIMATU

Globalne ocieplenie znacząco wpływa na Everest. Topnienie lodowców nie tylko odsłania nowe drogi wspinaczkowe, ale też ciała wspinaczy, którzy zginęli na górze w przeszłości. Naukowcy ostrzegają, że zmiany klimatu mogą prowadzić do zwiększonej liczby lawin i innych zagrożeń dla alpinistów.

CIEKAWOSTKI TECHNOLOGICZNE

W 2010 roku na szczycie Everestu zainstalowano stację bazową 3G, umożliwiając wspinaczom korzystanie z mobilnego internetu. W 2011 roku wykonano stamtąd pierwszą rozmowę wideo. Te technologiczne postępy zmieniają oblicze współczesnego himalaizmu — ułatwiają komunikację, ale i rodzą pytania o granice ingerencji człowieka w dziką przyrodę.